Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met langere periodes van droogte, afgewisseld door heftige piekbuien. Dat leidt enerzijds tot watertekorten en anderzijds tot wateroverlast. Het wordt daardoor steeds belangrijker om regenwater op te vangen en nuttig te hergebruiken in plaats van het zo snel mogelijk af te voeren. In het onderzoeksproject TKI Circular Rain van KWR Water Research Institute is onderzocht hoe goed dat in de praktijk werkt met de Urban Rain Shell (URS), en Buro Regen&Water was als opdrachtgever bij dit onderzoek betrokken.
De Urban Rain Shell is een concept van EWB waarbij regenwater wordt gebufferd in een ondergrondse folie gevuld met gewassen zeeschelpen (de AA Ecoschelpenmix), een hernieuwbare grondstof. Deze buffer wordt gecombineerd met een filter van een speciale mineralenmix (AA Minerals), die chemische verontreinigingen zoals minerale oliën, PAK’s en zware metalen uit het afstromende regenwater haalt. Het gezuiverde water kan vervolgens, waar relevant, op diepte worden geïnfiltreerd in het watervoerende pakket en in droge perioden weer worden opgepompt. Zo ontstaat een ecologische, low-tech en energiezuinige manier om regenwater zowel te bergen als te zuiveren voor hergebruik.
Het concept is in het kader van het TKI-onderzoek getest in vijf pilots: bluswaterbuffering bij het Brandweeropleidings- en Oefencentrum Noord-Nederland in Wijster, beregening van hockeyvelden bij Sportpark ‘t Schenge in Goes, speel- en proceswater bij Stadsbrouwerij Helderse Jongens in Den Helder, een pilot bij een winkelcentrum in het Vlaamse Wetteren voor speelwater en de irrigatie van volkstuintjes, en een pilot op de Landtong in Amsterdam Nieuw-West, waar het gezuiverde regenwater wordt gebruikt als speelwater. Bij elke pilot is gekeken naar het effect van de URS op de waterkwaliteit, in relatie tot de beoogde toepassing.
Uit het onderzoek bleek dat het gezuiverde water bij alle pilots minder troebel is dan het afstromende regenwater, en ook minder zware metalen, PAK’s en minerale olie bevat. Onbehandeld opgevangen regenwater overschrijdt regelmatig de normen van het infiltratiebesluit voor onder andere chroom, lood, fosfaat en gesuspendeerde stof. Filtratie via de URS bleek voor al deze verontreinigingen een duidelijk positief effect te hebben. Wel nemen de gehaltes natrium, calcium, magnesium, sulfaat en chloride aanvankelijk iets toe doordat zouten uit de schelpenmix oplossen, maar dit neemt na enkele keren doorspoelen weer af en hoeft voor de meeste toepassingen geen probleem te zijn.
De filters zorgden ook voor enige microbiologische desinfectie, al kon niet exact worden vastgesteld hoeveel. Omdat er voor speelwater nog geen specifieke wet- en regelgeving bestaat, is de waterkwaliteit in dit onderzoek vergeleken met de normen voor zwemwater. Om risico’s door legionellagroei te beperken wordt bij toepassingen waarbij water kan vernevelen aanbevolen om dit te voorkomen of een aanvullende desinfectiestap zoals UV toe te passen, en het systeem bij regenval goed te laten doorspoelen.
Met het ‘Donut Model voor de Circulaire Economie’ is ook beoordeeld in hoeverre de URS bijdraagt aan een circulaire waterketen. Op negen van de zestien onderzochte kenmerken scoorde de URS hoger dan andere, meer traditionele technische ontwerpen voor bufferen en zuiveren, en op slechts twee kenmerken lager. Dit laat zien dat de URS potentie heeft om lokaal bij te dragen aan een meer circulaire omgang met regenwater, al blijft de inpassing altijd maatwerk die afhangt van de specifieke locatie en toepassing.
Eén van de vijf onderzochte pilots is de Landtong in Amsterdam Nieuw-West, waar afstromend hemelwater van een parkeerterrein via een straatkolk wordt opgevangen en via een mini-URS wordt gebufferd en gezuiverd voor gebruik als speelwater. Deze toepassing maakt onderdeel uit van het project Speelwater Amsterdam Nieuw-West, waarin Buro Regen&Water regenwater inzet om een speelwaterelement te realiseren waarmee kinderen veilig met water kunnen spelen, terwijl het water tegelijk wordt opgevangen, gebufferd en hergebruikt in plaats van direct te worden afgevoerd. De aangezogen AA Ecoschelpenmix komt hier zelfs als speelelement aan de oppervlakte, waardoor het systeem dubbel dienst doet: als zuivering én als onderdeel van de speelplek zelf.
De metingen bij deze pilot laten zien dat het systeem ook hier troebelheid, zware metalen, PAK’s en minerale olie effectief verwijdert, waardoor het uitstromende water ruim voldoet aan de normen van het infiltratiebesluit. Wel werd bij een aantal metingen een verhoogde concentratie legionella in het effluent aangetroffen, wat een specifiek aandachtspunt is bij toepassing als speelwater: zodra water kan vernevelen, bijvoorbeeld door waterpistooltjes, neemt het risico toe. Daarom wordt voor deze toepassing een risicobeheersplan aanbevolen, met maatregelen die verneveling beperken of een aanvullende desinfectiestap zoals UV-behandeling.
Op basis van het onderzoek wordt geadviseerd om bij toepassingen als speelwater het bovengrondse ontwerp zo te maken dat drinken van het water wordt ontmoedigd, aangevuld met een duidelijke vermelding dat het geen drinkwater betreft. Ook wordt aangeraden het systeem regelmatig bij regenval te laten doorspoelen, zodat het water niet te lang stilstaat in het filter en de kans op bacteriegroei beperkt blijft. Deze inzichten nemen wij mee in de manier waarop wij speelwatersystemen zoals dat op de Landtong ontwerpen en adviseren.
Benieuwd hoe wij data en praktijkonderzoek zoals Circular Rain gebruiken om regenwater-hergebruik onderbouwd toe te passen in uw project? Lees ook onze gids over onderzoek en analyse, of neem contact met ons op via onderstaand formulier of bel direct met 020-7865694.
Wilt u partner worden? Heeft u een vraag of juist een leuk idee, neem dan contact op met ons!